LINIA TRAMWAJOWA CM. RAKOWICKI - MISTRZEJOWCIE

Dlaczego nie linia tramwajowa Rakowice – Mistrzejowice?

Próby realizacji linii tramwajowej Rakowice – Mistrzejowice rozpoczęły się jeszcze w latach 90 XX wieku, inwestycja ta miała powstać jako druga w kolejności po linii tramwajowej na osiedle Kurdwanów. Tymczasem do dnia dzisiejszego nie udało się stworzyć warunków do rozpoczęcia jej budowy co wielokrotnie posłużyło jako pretekst do zmiany priorytetów w realizacji inwestycji tramwajowych na rzecz rozwoju sieci tramwajowej w południowych rejonach Krakowa. Istnienie w planach miasta linii tramwajowej Rakowice – Mistrzejowice jest swoistym „Świętym Graalem”, którego ciągłe poszukiwania, dążenie do zdobycia, powoduje stagnację w rozwoju transportu publicznego na terenie Dzielnicy III Prądnik Czerwony. Tego „Świętego Graala” nie da się jednak odnaleźć i zdobyć, mówiąc wprost linia tramwajowa Rakowice – Mistrzejowice jest po prostu inwestycją niewykonalną. Dlaczego?

Brak tramwajowej specustawy i problemy własnościowe

Problemy skupiają się na odcinku od ul. Lublańskiej do pętli przy Cmentarzu Rakowickim. Koncepcja linii tramwajowej zakładała jej budowę w oderwaniu od układu drogowego, zwolennicy ekologicznego transportu publicznego powiedzą hura! Nic bardziej mylnego, bez towarzyszących inwestycji drogowych nie da się skorzystać ze specustawy drogowej umożliwiającej wywłaszczenia i w miarę sprawne pozyskanie terenu pod inwestycję. Niestety osobnej specustawy tramwajowej nie ma co powoduje, że przy skali problemów własnościowych realizacja inwestycji w sposób tradycyjny jest po prostu niewykonalna. Dla przykładu dla jednej z działek w rejonie przychodni zdrowia przy ul. Radomskiej Wydział Skarbu UMK zidentyfikował prawie 600 spadkobierców. Problem w tym, że osobom tym nie opłaca się przeprowadzać postępowania spadkowego gdyż jego koszty będą wyższe niż ewentualna kwota wykupu udziałów w gruncie przez miasto. Oczywiście w tym przypadku znani są chociaż spadkobiercy, w wielu innych w księgach wieczystych są wpisane jedynie osoby dawno zmarłe, bez danych pozwalających na ich identyfikację bądź identyfikację ich spadkobierców, nie ma zatem żadnej możliwości wykupienia od nich terenu niezbędnego do realizacji linii tramwajowej.

Konieczność wyburzeń i konfliktogenność inwestycji

Jak pokazują załączone poniżej zdjęcia przebieg linii tramwajowej Rakowice – Mistrzejowice koliduje z co najmniej kilkoma budynkami, których wyburzenie jest konieczne do jej budowy. Wyburzenia zawsze wiążą się z protestami - patrz przykład budowy ul. Lema. Pozbawiona instrumentu wywłaszczeń inwestycja skazana jest na długie procesy sądowe, których wynik nie jest pewny. Mieszkańcy dość skutecznie blokowali (przez prawie 20 lat!) uzyskanie decyzji lokalizacyjnej dla linii tramwajowej Rakowice – Mistrzejowice, stąd trudno przypuszczać aby dobrowolnie oddali swoje domy pod jej budowę. Zresztą największym problemem o charakterze własnościowym jest rejon stacji benzynowej Statoil przy ul. Lublańskiej, raz do realizacji w tym miejscu tramwaju potrzebny jest wykup sporej części samej stacji benzynowej oraz pobliskiego parkingu i dróg dojazdowych (do budynku Bosaków 5a), dwa: linia tramwajowa będzie w tym miejscu przechodzić kilka (trzy do pięciu) metrów pod oknami bloków mieszkalnych (Bosaków 5a, Lublańska 20) co znacznie obniży komfort życia tamtejszych mieszkańców i doprowadzi (dokładniej już doprowadziło) do protestów i blokowania inwestycji. Dodam tylko, że forsowany przeze mnie przebieg linii tramwajowej Meissnera – Mistrzejowice jest tych problemów pozbawiony a cała inwestycja może i będzie realizowana w ramach specustawy drogowej.

Mniej pasażerów i porównywalny czas dojazdu

Pozostawiając trudności natury własnościowej i prawnej, przeanalizujmy aspekty funkcjonalne obydwu wariantów przebiegu tramwaju przez obszar Dzielnicy III. Linię tramwajową buduje się dla ludzi, prosty truizm prawda? Jak pokazały badania przeprowadzone przez Wydział Gospodarki Komunalnej UMK wielkość, tzw. potoków pasażerskich (liczba pasażerów na godzinę korzystająca z linii tramwajowej) będzie blisko dwukrotnie wyższa w wariancie Meissnera – Mistrzejowice niż Rakowice – Mistrzejowice, tramwaj obsłuży m. in. dynamicznie rozwijający się obszar Ronda Młyńskiego oraz ul. Meissnera zamiast mknąć przez osiedle domków jednorodzinnych. Oczywiście liczy się także czas dojazdu, pomimo krótszej trasy wariant Rakowice – Mistrzejowice wcale nie zapewnia szybszego dojazdu do centrum miasta, tramwaj po minięciu pętli przy Cmentarzu Rakowickim utknie w korku na ul. Rakowickiej, która z niewiadomych przyczyn nie posiada wydzielonych pasów ruchu dla tramwajów. W wariancie Meissnera – Mistrzejowice pociągi tramwajowe będą poruszać się wydzielonymi torowiskami w korytarzu szybkiego tramwaju co pomimo nieco dłuższej trasy będzie zapewniać szybszy dojazd do centrum Krakowa.

Koszty

Zamieszczone poniżej analizy pokazują nieco wyższy koszt budowy linii tramwajowej w wariancie Rakowice – Mistrzejowice, nie jest to cała prawa, sama budowa linii jest i owszem tańsza ale koszt wykupu terenu już nie. Przy wariancie Rakowice – Mistrzejowice jest to dodatkowa kwota około 70 mln zł przy Meissnera – Mistrzejowice nieco ponad 30 mln zł. Po podsumowaniu okazuje się, że koszty realizacji obydwu inwestycji są porównywalne (około 160 mln złotych).

Reasumując, po blisko dwudziestu latach doświadczeń z budową linii tramwajowej Rakowice – Mistrzejowice należy ten projekt porzucić i skoncentrować się na realnym, bardziej efektywnym i po prostu lepszym wariancie Meissnera – Mistrzejowice. Prądnik Czerwony, Olsza II i Ugorek nie mogą w nieskończoność czekać na swój tramwaj, tramwaj który władze Krakowa obiecały im jeszcze przed I wojną światową.

Przebieg linii tramwajowej Rakowice - Mistrzejowice odcinek w rejonie ulicy Radomskiej. Dom do wyburzenia w rejonie ulicy Radomskiej Wyburzenia w rejonie ul. Rakowickiej
Problem z przebiegiem linii tramwajowej w rejonie stacji Statoil Wyburzenia budynków przy ul. Czerwonego Prądnika Korytarz linii tramwajowej Rakowice - Mistrzejowice
Korytarz linii tramwajowej Meissnera - Mistrzejowcie Porównanie linii tramwajowych  Porównanie parametrów obydwu projektowanych linii

Rysunki od Twojej lewej od góry: 1. Problemy w przebiegu linii tramwajowej Rakowice - Mistrzejowice odcinek w rejonie ulicy Radomskiej. 2. Dom do wyburzenia w rejonie ul. Rakowickiej. 4. Problematyczny przebieg linii tramwajowej w rejonie ul. Lublańskiej. 5. Wyburzenia budynków przy ul. Czerwonego Prądnika. 6. Korytarz linii tramwajowej Rakowice - Mistrzejowice. 7. Korytarz linii tramwajowej Meissnera - Mistrzejowice. 8. Porównanie parametrów projektowanych linii tramwajowych. 9. Porównanie linii z Rakowic z linią z Meissnera.